کلینیک تهرانی | مرکز درمان بواسیر در تهران

بواسیر (هموروئید) یکی از شایعترین مشکلات ناحیه مقعد است که میتواند با علائمی مثل خونریزی هنگام دفع، درد، خارش، سوزش یا بیرونزدگی همراه باشد. بسیاری از افراد به دلیل خجالت یا ترس از جراحی، درمان را به تعویق میاندازند؛ اما خبر خوب این است که در بیشتر موارد، با درمانهای ساده و روشهای سرپایی قابل کنترل یا درمان است—بهشرطی که بهموقع و درست تشخیص داده شود.
«کلینیک تهرانی مرکز درمان بواسیر» با رویکرد تخصصی و مرحلهای، ابتدا علت علائم را دقیق بررسی میکند و سپس متناسب با درجه بیماری، کمتهاجمیترین و مؤثرترین روش درمان را پیشنهاد میدهد.
بواسیر چیست و چرا ایجاد میشود؟
هموروئید در واقع اتساع و التهاب شبکههای عروقی طبیعی در کانال مقعد است. این عروق به کنترل دفع کمک میکنند، اما وقتی فشار روی آنها زیاد شود یا بافتهای نگهدارنده ضعیف شوند، دچار تورم، خونریزی یا بیرونزدگی میشوند.
مهمترین عوامل زمینهساز
یبوست مزمن و زور زدن هنگام دفع
نشستن طولانیمدت روی توالت
کمبود فیبر و آب در رژیم غذایی
اسهال مزمن (کمتر از یبوست اما مهم)
بارداری و دوره پس از زایمان
اضافهوزن، کمتحرکی، بلند کردن اجسام سنگین
سابقه خانوادگی و افزایش سن (شل شدن بافتها)
راهنماهای درمانی تأکید میکنند که اصلاح سبک زندگی (فیبر، مایعات، کاهش زور زدن) پایه درمان است و بسیاری از موارد با همین رویکرد بهتر میشوند. ([SRLCP][1])
انواع بواسیر: داخلی و خارجی
بواسیر داخلی داخل کانال مقعد است و بیشتر با خونریزی بدون درد یا احساس بیرونزدگی شناخته میشود.
بواسیر خارجی در ناحیه بیرونی مقعد ایجاد میشود و میتواند درد، تورم و حساسیت بدهد.
گاهی یک لخته خون در بواسیر خارجی تشکیل میشود که به آن بواسیر ترومبوزه میگویند و میتواند درد ناگهانی و شدید ایجاد کند.
علائم شایع هموروئید
خون روشن روی دستمال یا داخل کاسه توالت
خارش، سوزش یا تحریک پوستی اطراف مقعد
درد هنگام نشستن یا دفع
احساس توده یا بیرونزدگی
ترشح، رطوبت یا احساس پاک نشدن کامل
نکته مهمه ر نوع خونریزی مقعدی باید بررسی شود تا علل جدیتر رد شود. منابع معتبر سلامت عمومی هم تأکید میکنند که خونریزی را نباید خودسرانه فقط به بواسیر نسبت داد. ([NHS inform][2])
درجهبندی بواسیر داخلی (چرا مهم است؟)
درمان دقیقاً به «درجه» وابسته است:
- درجه ۱فقط خونریزی/التهاب، بدون بیرونزدگی
- درجه ۲بیرون میزند اما خودبهخود برمیگردد
- درجه ۳بیرون میزند و با دست باید برگردانده شود
- درجه ۴دائماً بیرون است و معمولاً نیاز به درمان پیشرفتهتری دارد
در کلینیک تخصصی، تعیین درجه با معاینه و در صورت نیاز، بررسیهای تکمیلی انجام میشود تا درمان «کمتهاجمی اما مؤثر» انتخاب شود.
تشخیص در مرکز درمان بواسیر چگونه انجام میشود؟
در یک مرکز تخصصی، تشخیص فقط بر اساس علائم نیست. معمولاً مراحل زیر انجام میشود:
شرح حال دقیق (الگوی خونریزی، درد، یبوست، داروها، سابقه خانوادگی)
معاینه ناحیه و در صورت نیاز معاینه انگشتی
مشاهده کانال مقعد با ابزارهای ساده (آنوسکوپی)
در موارد خاص یا در افراد با ریسک بیشتر، ارجاع برای بررسیهای کولون (مثل کولونوسکوپی) جهت رد علل دیگر خونریزی
هدف این است که هموروئید درمان شودو هم خیال بیمار از بابت علت خونریزی راحت باشد.
درمانهای خانگی و مراقبتی (خط اول درمان)
بخش بزرگی از بیماران با اقدامات زیر بهبود قابل توجهی پیدا میکنند:
افزایش فیبر غذایی (سبزیجات، میوه، غلات کامل)
مصرف آب کافیدر طول روز
جلوگیری از زور زدنو طولانی نشستن روی توالت
فعالیت بدنی سبک و منظم
حمام نشسته آب ولرم (برای کاهش اسپاسم و درد)
در صورت نیاز، داروهای موضعی یا ملینهای ملایم با نظر پزشک
راهنماهای بالینی تأکید میکنند که بسیاری از هموروئیدها با همین مراقبتها مدیریت میشوند و همیشه اولین قدم درمان محسوب میشوند. ([HWE Clinical Guidance][3])
درمانهای سرپایی در کلینیک (بدون بستری، سریع و کمتهاجمی)
اگر با درمانهای خانگی بهبود کافی ایجاد نشود—یا علائم آزاردهنده و تکرارشونده باشد—روشهای سرپایی مطرح میشوند. طبق راهنماهای تخصصی، در بسیاری از موارد، روشهای سرپایی بر جراحی ترجیح داده میشوند چون نتایج خوب با عوارض کمتر دارند. ([AAFP][4])
1) بستن با کش (Rubber Band Ligation)
یکی از رایجترین و مؤثرترین درمانهای سرپایی برای هموروئید داخلی (معمولاً درجه ۲ و برخی موارد درجه ۳) است. در این روش، با قرار دادن حلقه مخصوص، خونرسانی به بافت اضافی کاهش یافته و بهمرور جمع میشود. در گایدلاینهای تخصصی، بانداژ با کش بهعنوان مؤثرترین درمان سرپایی معرفی شده است. ([SRLCP][1])
2) اسکلروتراپی (تزریق)
تزریق ماده مخصوص برای کوچک کردن هموروئید داخلی (اغلب در موارد خفیفتر یا شرایط خاص).
3) انعقاد مادون قرمز (Infrared Coagulation)
روشی سرپایی برای برخی موارد هموروئید داخلی که با ایجاد حرارت کنترلشده به کوچک شدن بافت کمک میکند.
> انتخاب بین این روشها به درجه بیماری، نوع علائم، شرایط بیمار (مثلاً مصرف رقیقکننده خون) و نظر پزشک بستگی دارد.
روشهای جراحی و نیمهجراحی (برای موارد پیشرفتهتر)
برای هموروئیدهای بزرگ، درجه ۳ مقاوم، یا درجه ۴، یا وقتی بیرونزدگی و درد/خونریزی شدید ادامهدار باشد، ممکن است روشهای پیشرفتهتر لازم شود.
هموروئیدکتومی (برداشتن جراحی)
در موارد پیشرفته، میتواند کنترل علائم و کاهش عود بهتری بدهد، اما معمولاً درد و دوره نقاهت بیشتری نسبت به روشهای سرپایی دارد. مرورهای علمی نشان دادهاند که در هموروئیدهای پیشرفتهتر، جراحی از نظر عود کمتر مؤثرتر است، اما معمولاً درد و زمان بازگشت به کار بیشتر میشود. ([Cochrane][5])
سایر گزینهها (بسته به امکانات و نظر جراح)
روشهایی مانند استاپلر (Stapled Hemorrhoidopexy) یا روشهای مبتنی بر بستن شریانها (مانند THD/DGHAL) ممکن است برای برخی بیماران مناسب باشد. هدف کلینیک تخصصی این است که بهترین تعادل بین اثر درمان، درد کمتر و بازگشت سریعترایجاد شود.
مراقبت بعد از درمان: کلید جلوگیری از عود
حتی بعد از بهترین درمان، اگر علت اصلی (مثل یبوست و زور زدن) اصلاح نشود، احتمال برگشت وجود دارد. توصیههای مهم:
برنامه غذایی پُرفیبر و آب کافی را دائمی کنید
عادت دفع منظم بسازید (به تعویق نیندازید)
وزن و فعالیت بدنی را مدیریت کنید
در صورت نیاز، درمان یبوست بهصورت اصولی انجام شود
بهداشت و خشک نگهداشتن پوست اطراف مقعد را جدی بگیرید
چرا «کلینیک تهرانی | مرکز درمان بواسیر»؟
یک مرکز تخصصی باید هم تشخیص دقیق بدهد و هم درمان را مرحلهای و متناسب با وضعیت شما انتخاب کند. مزیت رویکرد تخصصی:
رد علل دیگر خونریزی و تشخیص درست
انتخاب درمان کمتهاجمیدر صورت امکان
آموزش سبک زندگی و پیشگیری از برگشت
پیگیری بعد از درمان برای کاهش عود و عوارض
چه زمانی باید سریعتر مراجعه کرد؟
اگر هر کدام از موارد زیر را دارید، مراجعه را عقب نیندازید:
خونریزی مکرر یا شدید
درد شدید ناگهانی (بهخصوص احتمال ترومبوز)
تودهای که برنمیگردد یا بدتر شده
کاهش وزن بیدلیل، کمخونی، ضعف شدید
تب، ترشح چرکی یا علائم عفونت
منابع سلامت عمومی نیز روی بررسی خونریزی مقعدی و توجه به علائم هشدار تأکید دارند. ([NHS inform][2])
سوالات متداول
آیا بواسیر همیشه نیاز به عمل دارد
خیر. بسیاری از موارد با اصلاح رژیم و درمانهای سرپایی کنترل میشوند. ([AAFP][4])
درمان سرپایی درد دارد
اکثر روشهای سرپایی معمولاً درد شدید ندارند، اما ممکن است ناراحتی کوتاهمدت ایجاد شود. جزئیات دقیق به روش انتخابی و شرایط فرد بستگی دارد.
آیا امکان برگشت وجود دارد
بله، مخصوصاً اگر یبوست، زور زدن و سبک زندگی اصلاح نشود. به همین دلیل برنامه پیشگیری بخش مهم درمان است.
خونریزی یعنی حتماً بواسیر است
نه. خونریزی مقعدی علل مختلفی دارد و باید بررسی شود. ([NHS inform][2])
جمعبندی
بواسیر بیماری شایع اما قابل درمان است. مهمترین اشتباه، «نادیده گرفتن علائم» یا «خوددرمانی طولانی» است. در «کلینیک تهرانی | مرکز درمان بواسیر»، هدف این است که ابتدا علت دقیق علائم مشخص شود و سپس متناسب با درجه بیماری، از سادهترین روشها تا درمانهای پیشرفتهتر، بهترین مسیر درمان انتخاب شود—با کمترین درد، کمترین عارضه و بیشترین ماندگاری نتیجه.
